Tính từ năm 2015 đến nay, trong tổng số hơn 40 vụ CNCH mà lực lượng Cảnh sát PCCC tỉnh Đắk Lắk trực tiếp giải quyết thì có đến ¼ trong số đó liên quan đến giếng đào với 7 người chết, 07 người bị thương.

Trong nhiều năm qua, để đảm bảo nguồn nước sinh hoạt và tưới tiêu cho hơn 200.000 héc-ta cà phê, hồ tiêu ở Đắk Lắk thì hầu như nhà nào, rẫy nào cũng có ít nhất 01 giếng đào. Do đặc điểm địa hình ở Tây Nguyên, các mạch nước ngầm nằm sâu dưới lòng đât nên người dân thường đào giếng với đường kính từ 1 – 1,5m với độ sâu từ 15 - 35m, mực nước dưới giếng thường sâu khoảng từ 5 – 10m. Số lượng giếng đào tăng không kiểm soát được, gây khó khăn cho việc quản lý, bảo vệ, sử dụng nguồn nước ngầm và những mối nguy hiểm cho người dân cũng tăng theo

Một giếng đào không sử dụng không được che chắn cẩn thận

Ông Nguyễn Văn Tuyền- Trưởng Phòng quản lý tài nguyên nước - Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đắk Lắk cho biết: “Trên địa bàn tỉnh hiện nay có khoảng trên 75.000 cái giếng đào và có trên 3.200 cái giếng khoan để khai thác tài nguyên nước dưới đất trên 500triệu m3/năm phục vụ việc tưới cà phê, tiêu và những cây trồng khác, khoảng trên 180.000m3/ngày đêm để cấp nước cho sinh hoạt dẫn đến mực nước bị suy giảm ở những tầng phủ bên trên”.

Ở các giếng đào có thả máy bơm phục vụ tưới cà phê, người dân thường làm thêm những thanh giằng chéo dưới lòng giếng để chằng, buộc cố định máy bơm phía dưới, phía trên có nắp bê tông kín khóa cẩn thận. Lâu ngày trong lòng giếng tích tụ các loại khí độc như các-bon ôxít, các-bon đi-ô-xít, hyđrô- sunfua, metan..v..v.. có thể gây nguy hiểm tới tính mạng con người khi xuống giếng sửa chữa máy bơm hay nạo vét giếng mà không có các biện pháp an toàn. Bên cạnh đó, ý thức của một bộ phận người dân còn thấp nên những giếng đào khô nước bị bỏ hoang không được che chắn cẩn thận đã vô tình trở thành “cái bẫy chết người” đối với bất kì ai.

Đại tá Trần Kim Mai – Trưởng phòng Hướng dẫn chỉ đạo về chữa cháy và CNCH – Cảnh sát PC&CC tỉnh Đắk Lắk đánh giá: “Các vụ tại nạn liên quan tới giếng đào xảy ra trên địa bàn tỉnh, nguyên nhân là do các giếng đào này không được cảnh giới, không có biển báo, không có thành giếng hay là để thành giếng có nhiều rong rêu trơn trượt dẫn đến nạn nhân vô ý rơi xuống giếng chết. Cũng có những vụ giếng bỏ hoang, cho nên người dân không phát hiện được có những trường hợp rơi xuống giếng một cách rất vô lý, nhất là trẻ con”.

Lực lượng CNCH đưa thi thể nạn nhân tử vong dưới giếng khi xuống sửa máy bơm tưới cà phê

Đa phần các vụ tai nạn liên quan đến giếng đào thường xảy ra ở các khu vực rẫy vắng vẻ, xa khu dân cư nên khó phát hiện để kịp thời cứu nạn, cứu hộ và hậu quả thường rất thương tâm. Trong nhiều trường hợp, khi lực lượng CNCH của Cảnh sát PCCC tỉnh Đắk Lắk tiếp cận thì nạn nhân đã tử vong trước đó. Điển hình như vụ 2 mẹ con chị Lê Thị Thu Hiền và cháu Trần Trúc Bình ở Liên gia 6, xã Ea Tu, TP. Buôn Ma Thuột, khi cháu Bình trượt chân ngã xuống giếng, người mẹ trẻ lao theo để cứu con nhưng cả 2 đều thiệt mạng; vụ ông Nguyễn Đình Liêu và ông Phan Trọng Ninh cùng tử vong khi xuống sửa máy bơm nước tưới cà phê tại xã Ea Nuôl, huyện Buôn Đôn..v..v..  Chỉ có một số rất ít trường hợp may mắn đã được người dân phát hiện và lực lượng CNCH giải cứu kịp thời.

Để chăm sóc những vườn cây cũng như phục vụ sinh hoạt, người dân ở Đắk Lắk đang loay hoay tìm nguồn nước, và giếng đào là một giải pháp. Song hành cùng lợi ích mà giếng đào mang lại luôn là những tai nạn mà nó gây ra - những tai nạn thương tâm. Đằng sau những giọt nước mát lành là mối nguy hiểm luôn rình rập những người nông dân ở Đắk Lắk. Để hạn chế các tai nạn đáng tiếc liên quan đến giếng đào, cần có sự tuyên truyền của các cơ quan chức năng về những mối nguy hiểm hiện hữu, đồng thời mỗi người dân cũng cần tự tìm hiểu, trang bị cho mình những kỹ năng cần thiết để tự bảo vệ mình trong sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp./.