Ngày 30/3, Hiệp hội Cà phê Buôn Ma Thuột tổ chức Hội thảo tham vấn chuyên gia với chủ đề “Robusta Quality & Market Transformation” - Chất lượng và chuyển đổi thị trường Robusta. Sự kiện nằm trong khuôn khổ sáng kiến Robusta XXI, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong việc xây dựng hệ tiêu chuẩn chất lượng riêng cho cà phê Robusta trên bản đồ toàn cầu.

Tham dự hội thảo có lãnh đạo Sở, ngành, các doanh nghiệp rang xay quốc tế hàng đầu, cùng đội ngũ chuyên gia kiểm định chất lượng trong và ngoài nước.

​

Các đại biểu tham dự hội thảo

Việt Nam hiện là quốc gia sản xuất Robusta lớn nhất thế giới, đóng góp tỷ trọng lớn trong chuỗi cung ứng toàn cầu với giá trị xuất khẩu đạt khoảng 8,92 tỷ USD mỗi năm. Tuy nhiên, một nghịch lý tồn tại nhiều năm qua là ngành cà phê Việt Nam dù mạnh về sản lượng nhưng vẫn chưa thực sự làm chủ được giá trị. Lần đầu tiên, một không gian đối thoại đa chiều được thiết lập, nơi khoa học, thị trường và doanh nghiệp cùng ngồi lại để bàn về tương lai của Robusta.

Ông Trịnh Đức Minh – Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Buôn Ma Thuột chia sẻ tại hội thảo

Hội thảo đã tập trung thảo luận về các nội dung then chốt: Xây dựng khung đánh giá khoa học, tích hợp các chỉ tiêu vật lý, cảm quan và dữ liệu thực tiễn sản xuất để tạo ra hệ thống đo lường chuẩn hóa. Phát triển bộ từ điển cảm quan, hình thành ngôn ngữ chung để thị trường quốc tế hiểu và công nhận chất lượng Robusta Việt Nam và minh bạch chuỗi cung ứng, đáp ứng các yêu cầu quốc tế mới như EUDR, giúp chuyển đổi từ mô hình truyền thống sang quản lý dữ liệu truy xuất hiện đại.

Ông Trịnh Đức Minh – Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Buôn Ma Thuột cho biết, hành trình “định nghĩa lại Robusta” khởi đầu từ Đắk Lắk – thủ phủ cà phê của Việt Nam – mang ý nghĩa biểu tượng về việc chuyển mình từ một trung tâm sản xuất thuần túy trở thành nơi định hình tiêu chuẩn chất lượng toàn cầu. Nếu thành công, đây sẽ là bước ngoặt giúp Robusta Việt Nam trở thành nguồn cung có giá trị cao và có tiếng nói quyết định trên thị trường quốc tế trong 10–20 năm tới.

Hiện nay, khoảng 70% sản lượng cà phê vẫn vận hành theo phương thức truyền thống, thiếu dữ liệu truy xuất đầy đủ, trong khi chỉ khoảng 30% được quản lý theo các mô hình chứng nhận và truy xuất hiện đại.

Song song đó, các yêu cầu quốc tế mới như EUDR đang buộc ngành cà phê phải minh bạch hóa toàn bộ chuỗi cung ứng, từ vùng trồng đến xuất khẩu. Việc xây dựng một hệ thống tiêu chuẩn chất lượng gắn với dữ liệu và truy xuất không còn là lựa chọn – mà là điều kiện bắt buộc để tồn tại và phát triển.

Chủ tịch Hội đồng thành viên Simexco Daklak Lê Đức Huy phát biểu tại hội thảo

Hội thảo lần này vì vậy không chỉ là một sự kiện chuyên môn, mà là điểm khởi đầu cho một hệ quy chiếu mới, nơi các chỉ tiêu vật lý, cảm quan và dữ liệu được tích hợp trong một khung đánh giá khoa học và minh bạch. Từ đó, Robusta Việt Nam hướng tới việc hình thành một bộ tiêu chuẩn chất lượng riêng, phát triển hệ thống từ điển cảm quan, xây dựng nền tảng dữ liệu nghiên cứu dài hạn và từng bước đưa Robusta thoát khỏi vị thế “nguyên liệu thô”, tiến vào phân khúc giá trị cao. Một bước chuyển từ “cung ứng” sang “định nghĩa”. Ông Trịnh Đức Minh chia sẻ.

Lãnh đạo Công ty Cà phê Ea Pốk tham luận tại hội nghị

Theo ông Thái Anh Tuấn – Tổng Giám đốc Simexco Đắk Lắk, nguyên nhân cốt lõi nằm ở "khoảng trống" về một ngôn ngữ chất lượng đủ mạnh để định vị sản phẩm. Trong khi Arabica đã có hệ tiêu chuẩn quốc tế công nhận từ lâu, thì Robusta vẫn đang bị đánh giá rời rạc, khiến giá trị chưa được phản ánh tương xứng với chất lượng thực tế. Sáng kiến Robusta XXI được kỳ vọng sẽ trở thành nền móng để thay đổi cục diện này thông qua 3 trụ cột: Tiêu chuẩn – Minh bạch – Niềm tin.  Trong tiến trình đó, Simexco Daklak xuất hiện không chỉ với vai trò tham gia, mà là doanh nghiệp dẫn dắt chuyển đổi.

Chuyên gia quốc tế chia sẻ định hướng đưa Robusta vào phân khúc giá trị cao

TS. Manuel Diaz – chuyên gia cao cấp về cà phê, nhấn mạnh rằng việc xây dựng các công cụ đánh giá thế hệ mới chính là chìa khóa để đưa Robusta thoát khỏi vị thế “nguyên liệu thô” và tiến vào phân khúc giá trị cao (Fine Robusta) – nơi giá trị được quyết định bởi chất lượng, không phải khối lượng.