Hiện nay, diện tích sầu riêng tỉnh Đắk Lắk đã chạm ngưỡng 22.500 ha, vượt quy hoạch gần 7.500 ha. Vài năm trở lại đây, do giá sầu riêng luôn ở mức cao, cho thu nhập tốt, nhiều nông dân vẫn đang ồ ạt mở rộng diện tích dễ gây ra nhiều hệ lụy.

Thống kê của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cả nước hiện có trên 110.000 ha sầu riêng, vượt 35.000 ha so với định hướng quy hoạch của Bộ. Riêng tại tỉnh Đắk Lắk, diện tích loại cây này cũng đã chạm ngưỡng 22.500 ha, vượt quy hoạch gần 7.500 ha, được trồng chủ yếu ở các huyện Krông Pắk, Krông Năng, Krông Búk, Buôn Hồ, Ea H’leo. Sản lượng sầu riêng niên vụ vừa qua đạt khoảng 170.000 tấn, doanh thu trên 9.500 tỷ đồng.

Một số vùng trồng sầu riêng bị rụng trái non do thời tiết bất lợi.

Anh Triệu Văn Trung (xã Ea Kênh, huyện Krông Pắk) tâm sự:  "Hiện, giá sầu riêng tốt hơn cà phê, tiêu... rất nhiều nhưng công đầu tư, thu hái rất nhanh. Trồng cây cà phê thì phải đầu tư nhiều, chờ lâu, trải qua nhiều công đoạn chăm sóc. Nếu trừ chi phí ra, chúng tôi trồng sầu riêng lãi hơn, chứ cà phê làm rất vất vả và giá lại biến động thất thường.Ở khu vực tôi sinh sống, trước đây bà con chỉ tập trung trồng cà phê, tiêu, điều... nhưng ít tháng qua, họ đã chặt bỏ đi để trồng sầu riêng nhằm thu lãi cao".

Ông Nguyễn Duy Phương (thị trấn Phước An, huyện Krông Pắk) - chia sẻ: "Trước đây, gia đình trồng cà phê và một số loại cây ăn trái… nhưng thu nhập không ổn định. Thấy bà con xung quanh trồng sầu riêng thu nhập vài trăm triệu đồng, thậm chí cả tỉ đồng mỗi năm nên tôi đã phá bỏ vườn cà phê để trồng loại cây này. Dù lo ngại trong tương lai sẽ rơi vào cảnh cung vượt cầu… nhưng tôi vẫn quyết định trồng sầu riêng.

Ông Nguyễn Hoài Dương - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Đắk Lắk nhận định: "Đã có một số nơi tại địa phương, người dân nhận thức chưa đầy đủ và chuyển đổi cây trồng từ cà phê, tiêu... sang sầu riêng để cải thiện thu nhập. Hiện tượng này dễ dẫn đến nhiều hệ lụy xấu. Trong đó, hệ lụy dễ thấy nhất là nguồn cung vượt cầu, không đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng để xuất khẩu... ảnh hưởng lớn đến uy tín đối với mặt hàng nông sản này của tỉnh".

Sở NN&PTNT cũng đã khuyến cáo các địa phương nhắc nhở người dân không ồ ạt trồng sầu riêng. Nếu có chuyển đổi cây trồng, bà con phải đảm bảo những yêu cầu điều kiện mà cơ quan chức năng đã đặt ra. Ví dụ, vùng trồng phải xác định được gieo sầu riêng là phù hợp, khí hậu thuận lợi, đảm bảo tiêu chuẩn về chất lượng giống và chứng nhận liên kết hợp tác để đảm bảo đầu ra cho sản phẩm.

Bên cạnh đó, quá trình phát triển thì phải đảm bảo giống, khuyến khích sử dụng các loại giống và quy trình có thể rải vụ, hoặc là trái vụ làm gia tăng hiệu quả. Đặc biệt phải có sự hợp tác, liên kết để tạo ra các vùng trồng tập trung, đồng nhất về chất lượng, tuân thủ các quy định về mã vùng trồng, rồi truy xuất được nguồn gốc, và hướng đến xây dựng thương hiệu đảm bảo tiêu chuẩn để xuất khẩu” - ông Dương nói.

Ông Dương cho rằng: "Chúng ta phải thấy được rằng đây đang là thời điểm tốt để phát triển ngành hàng sầu riêng của tỉnh Đắk Lắk nói riêng và cả nước nói chung. Diện tích, sản lượng sầu riêng ở địa phương sẽ tăng lên trong thời gian tới. Nhiều chuyên gia nhận định rằng thị trường sầu riêng vẫn còn rất tiềm năng, có thể phát triển mạnh mẽ hơn nữa.

Tuy nhiên, ngành nông nghiệp, người nông dân phải xác định được nên chọn vùng nào trồng để sản phẩm có giá thành cạnh tranh nhưng vẫn đảm bảo chất lượng để có đầu ra, tăng thu nhập".