Ngày 12/5, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng Trường Đại học Đông Á tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy phát triển nền kinh tế xanh tại tỉnh Đắk Lắk”. 

Hội thảo thu hút sự tham gia của đông đảo các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất các bước đi chiến lược để Đắk Lắk chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững.

Lãnh đạo các đơn vị chủ trì hội thảo

Kinh tế xanh là yêu cầu tất yếu và "không gian phát triển mới"

Phát biểu đề dẫn tại hội thảo, TS. Phan Xuân Lĩnh - Chủ tịch Liên hiệp các hội KH&KT tỉnh Đắk Lắk  khẳng định, trong bối cảnh biến đổi khí hậu và suy giảm tài nguyên toàn cầu, phát triển kinh tế xanh không còn là sự lựa chọn mang tính xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với mỗi quốc gia và địa phương. Đối với Đắk Lắk, đây vừa là định hướng chiến lược, vừa là động lực quan trọng để hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.

TS. Phan Xuân Lĩnh, Chủ tịch Liên hiệp các hội KH&KT tỉnh Đắk Lắk phát biểu đề dẫn Hội thảo

TS. Phan Xuân Lĩnh nhấn mạnh, Đắk Lắk có nhiều tiềm năng hội hình thành các mô hình phát triển xanh gắn với kinh tế tuần hoàn, nông nghiệp sinh thái và kinh tế rừng. Đặc biệt, ông mở ra tầm nhìn về "không gian phát triển mới", nơi Đắk Lắk không chỉ bó hẹp trong đại ngàn Tây Nguyên mà còn mở rộng liên kết với vùng duyên hải Nam Trung Bộ. Sự kết hợp này thúc đẩy liên kết “rừng – biển”, kết nối kinh tế sinh thái cao nguyên với kinh tế biển và logistics theo hướng xanh, bền vững.

Bên cạnh những lợi thế, TS. Phan Xuân Lĩnh cũng thẳng thắn chỉ ra 7 "điểm nghẽn" đang đặt ra thách thức cho tỉnh. Đó là tình trạng sản xuất nông nghiệp còn phân tán; liên kết chuỗi giá trị chưa bền vững; trình độ công nghệ và năng lực cạnh tranh xanh của doanh nghiệp, hợp tác xã còn hạn chế; áp lực lên tài nguyên rừng, đất, nước vẫn còn rất lớn. Ngoài ra, các khái niệm mới như tín chỉ carbon hay nông nghiệp tái sinh vẫn đang trong quá trình tiếp cận bước đầu.

Ths. Huỳnh Huy Việt, Chi cục bảo vệ môi trường,  Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk tham luận tại Hội thảo

Mô hình tích hợp 4 trụ cột dựa trên "vốn tự nhiên"

Tại hội thảo, TS. Trần Ngọc Thanh (Viện Nông nghiệp và PTNT Tây Nguyên) nhận định: Đắk Lắk sở hữu lợi thế chiến lược với tổng diện tích rừng khoảng 780.775 ha, tỷ lệ che phủ đạt 41,32%. Tuy nhiên, địa phương đang đối mặt với áp lực lớn khi thu nhập của một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số còn thấp dẫn đến nguy cơ suy thoái tài nguyên.

TS. Trần Ngọc Thanh -Viện Nông nghiệp và PTNT Tây Nguyên chia sẻ tham luận tại Hội thảo

Để giải quyết bài toán này, mô hình kinh tế xanh tích hợp được đề xuất vận hành dựa trên 4 trụ cột liên kết gồm: Thứ nhất, Lâm nghiệp sinh thái khai thác hơn 537.000 ha rừng tự nhiên để phát triển thị trường tín chỉ carbon và dịch vụ môi trường rừng (PFES).

Thứ hai, nông nghiệp tuần hoàn tái cấu trúc hệ thống sản xuất đang phụ thuộc vào phân bón hóa học (trung bình 4 tấn/ha/năm). Thay vào đó, tập trung tái chế 1,223 triệu tấn phụ phẩm trồng trọt và 4 triệu tấn chất thải chăn nuôi phát sinh mỗi năm để làm phân bón hữu cơ và năng lượng.

Thứ ba, du lịch cộng đồng phát huy thế mạnh của 49 dân tộc anh em (chiếm 25-33% dân số toàn tỉnh) gắn với các địa danh như Buôn Ako Dhông, Buôn Jun để chuyển hóa giá trị văn hóa thành kinh tế.

Thứ tư, năng lượng tái tạo tận dụng tối ưu cường độ bức xạ từ 4,8–5,2 kWh/m²/ngày và nguồn sinh khối dồi dào để xây dựng hệ thống năng lượng carbon thấp.

Hiện thực hóa mục tiêu qua liên kết đa ngành và công nghệ

Ông Nguyễn Văn Thiết, Giám đốc quốc gia tổ chức Rainforest Alliance tại Việt Nam chia sẻ tham luận về nông nghiệp tái sinh và chỉ số Carbon

Hội thảo ghi nhận nhiều tham luận thực tiễn như giải pháp nông nghiệp tái sinh từ tổ chức Rainforest Alliance, xu hướng phát triển kinh tế xanh trong các hợp tác xã, và mô hình chăn nuôi bò thịt sử dụng phụ phẩm nông nghiệp; Phát triển kinh tế biển gắn với du lịch biển theo hướng xanh, bền vững; Các yếu tố tác động đến phát triển kinh tế xanh ở Vùng duyên hải Nam Trung Bộ - Tây Nguyên và những giải pháp khắc phục;

Các đại biểu tham dự Hội thảo

Nhiều nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, các chính sách như Nghị quyết số 08/2021/NQ-HĐND về hỗ trợ du lịch cộng đồng đang tạo ra hành lang pháp lý quan trọng để chuyển hóa giá trị sinh thái thành nguồn thu kinh tế. Bên cạnh đó, các chuyên gia nhận định, nếu triển khai hiệu quả cơ chế tài chính xanh (tín chỉ carbon, PFES) và gắn kết được vai trò của cộng đồng địa phương, Đắk Lắk không chỉ nâng cao sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số mà còn có thể trở thành hình mẫu phát triển kinh tế xanh cho toàn vùng Tây Nguyên. 

Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Trường Đại học Đông Á và Công ty TNHH Công nghệ Nông nghiệp ENFARM

Trong khuôn khổ chương trình hội thảo đã diễn ra lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Trường Đại học Đông Á và Công ty TNHH Công nghệ Nông nghiệp ENFARM nhằm thúc đẩy việc ứng dụng công nghệ trong canh tác sản xuất cho 210.000 ha cà phê của tỉnh (chiếm hơn 30% sản lượng cả nước) theo hướng chứng nhận bền vững và truy xuất nguồn gốc. Đây được xem là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa việc đưa công nghệ vào sản xuất nông nghiệp bền vững, giúp người nông dân tối ưu hóa nguồn lực và giảm thiểu tác động môi trường.

Thông qua Hội thảo, các nhà khoa học kỳ vọng những kiến nghị về cơ chế đặc thù cho vùng Tây Nguyên và khung pháp lý sàn giao dịch carbon sẽ sớm được hoàn thiện, tạo hành lang minh bạch để Đắk Lắk bứt phá trở thành "điểm đến xanh" của khu vực.