Ngày 5/8, trong khuôn khổ chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ nhất Quốc hội khóa XVI, tham gia thảo luận tại Tổ 16, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đắk Lắk đã tập trung thảo luận đối với các dự án: Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Quang cảnh buổi làm việc.

Thảo luận về dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Thị Thu Nguyệt - Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đắk Lắk thống nhất cao với việc mở rộng các thành phần được mời tham gia hỗ trợ cuộc hòa giải như người có uy tín trong cộng đồng, già làng, trưởng bản.

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, trong khi Điều 4 và Điều 7 cho phép người khuyết tật nghe, nói, nhìn được dùng ngôn ngữ và ký hiệu riêng, thì quy định về tiêu chuẩn hòa giải viên cũng như thành phần được mời lại hoàn toàn thiếu lực lượng hỗ trợ chuyên môn như người phiên dịch hay biên dịch. Nếu không có người trợ giúp ngôn ngữ, buổi hòa giải khó có thể đạt kết quả đúng bản chất. Do đó, đại biểu đề xuất cần bổ sung bắt buộc thành phần hỗ trợ này trong trường hợp một bên tham gia là người khuyết tật.

Đại biểu Nguyễn Thị Thu Nguyệt - Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh phát biểu tại buổi làm việc (Ảnh: Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh cung cấp).

Cùng tham gia góp ý đối với dự án luật này, đại biểu Trần Quang Tâm - Phó Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đắk Lắk tập trung vào nghĩa vụ của hòa giải viên tại khoản 9 Điều 12. Theo đó, đại biểu đề nghị bổ sung rõ quy định hòa giải viên chỉ cung cấp tài liệu, thông tin liên quan khi có yêu cầu của Tòa án Nhân dân có thẩm quyền phục vụ việc xét đơn công nhận kết quả hòa giải thành ngoài tòa án. Việc này giúp bảo đảm nguyên tắc giữ bí mật thông tin cá nhân, tránh tình trạng hòa giải viên phải cung cấp toàn bộ hồ sơ vụ việc cho các cơ quan khác.

Đại biểu Trần Quang Tâm cũng đề xuất bổ sung nghĩa vụ nghiêm ngặt đối với người tham gia hòa giải tại Điều 20 trong việc giữ bí mật đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, kinh doanh và bí mật Nhà nước, đồng thời cấm sử dụng thông tin thu thập được vào mục đích khác hoặc gây áp lực làm ảnh hưởng đến tính tự nguyện của các bên.

Đại biểu Trần Quang Tâm - Phó Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh phát biểu tại buổi làm việc (Ảnh: Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh cung cấp).

Tham gia góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, đại biểu Ngô Trung Thành - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội nhận định, chính sách ưu tiên đưa lao động có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao đi làm việc ở nước ngoài giúp họ nâng cao thu nhập, tiếp cận công nghệ, kỹ năng quản lý và tác phong hiện đại để trở thành nguồn nhân lực giỏi khi về nước. Dù vậy, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo cần rà soát, đánh giá kỹ lưỡng nhằm bảo đảm tính khả thi và cân bằng với nhu cầu phát triển kinh tế trong nước. Hiện nay, Việt Nam đang thiếu hụt nghiêm trọng nguồn nhân lực chất lượng cao trong các ngành công nghệ cốt lõi và lực lượng tăng trưởng mới như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, chuyển đổi số, năng lượng và công nghệ chế tạo. Đây là lực lượng quyết định đến việc thực hiện các mục tiêu phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo theo các nghị quyết của Đảng.

Đại biểu Ngô Trung Thành - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội phát biểu tại buổi làm việc (Ảnh: Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh cung cấp).

Đại biểu Ngô Trung Thành kiến nghị dự thảo luật cần làm rõ khái niệm “ưu tiên”, tiêu chí xác định và căn cứ thực hiện. Cơ quan chủ trì soạn thảo cần phân hóa cụ thể từng nhóm ngành nghề: chỉ áp dụng chính sách ưu tiên đưa đi đối với những lĩnh vực mà trong nước thực sự có nhu cầu tiếp nhận chuyển giao công nghệ và kỹ năng mới. Đối với các ngành nghề trọng điểm đang thiếu hụt nhân lực trong nước, cần tập trung các chính sách giữ chân và phát triển tại chỗ, tránh tình trạng chảy máu chất xám.

Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản, đại biểu Bế Trung Anh - Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội cho rằng các quy định hiện tại vẫn thiên về việc đưa quy trình thủ tục hành chính cũ lên không gian mạng để xử lý nhanh hơn, chứ chưa thực sự thay đổi bản chất quy trình. Việc bắt buộc các công trình khoa học hay tri thức bản địa phải trải qua quy trình đăng ký kế hoạch xuất bản hằng năm thông qua các nhà xuất bản sẽ làm mất đi tính thời sự của thông tin. Do đó, luật cần đơn giản hóa tối đa quy trình để tri thức được chia sẻ nhanh chóng.

Đại biểu đại biểu Bế Trung Anh - Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội phát biểu tại buổi làm việc (Ảnh: Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh cung cấp).

Góp ý về dự thảo luật, đại biểu Đỗ Chí Nghĩa - Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cho rằng, số lượng đầu sách phát hành nhiều nhưng lượng in mỗi bản lại quá nhỏ, khiến doanh thu toàn ngành xuất bản còn khiêm tốn. Việc phát triển xuất bản điện tử cũng gặp nhiều rào cản do thói quen trả tiền mua bản quyền của người đọc chưa cao và tình trạng vi phạm bản quyền trên mạng diễn ra phức tạp. Trong khi đó, lực lượng biên tập viên tại các nhà xuất bản quá mỏng, tạo áp lực lớn cho công tác thẩm định nội dung.

Đại biểu Đỗ Chí Nghĩa - Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội phát biểu tại buổi làm việc (Ảnh: Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh cung cấp).

Để tháo gỡ các vướng mắc này, đại biểu Đỗ Chí Nghĩa đề xuất các giải pháp trọng tâm như: chú trọng xây dựng các chính sách phát triển văn hóa đọc, bởi chỉ khi có thị trường người đọc bền vững thì ngành xuất bản mới có thể phát triển; quy định rõ ràng nội hàm và cơ chế hoạt động của mô hình “Tập đoàn xuất bản truyền thông quốc gia”, cho phép mở rộng sang các lĩnh vực báo chí, truyền thông, điện ảnh và thương mại điện tử để tối ưu hóa hạ tầng số; nghiên cứu cho phép thu hút tài trợ và quảng cáo trên các dòng sách chuyên đề, lịch sử, kinh điển nhằm tạo thêm nguồn thu tái đầu tư mà không làm ảnh hưởng đến giá trị văn hóa của tác phẩm…