DI TÍCH LỊCH SỬ QUỐC GIA: ĐÌNH LẠC GIAO

Đình Lạc Giao được xây dựng năm 1928 bằng tre, nứa, đến năm 1933, Đình được xây dựng lại bằng gỗ, tường xây gạch, lợp ngói vẫy, chạm khắc hổ phù nghiêm trang...

Đình Lạc Giao tọa lạc tại số 67, đường Phan Bội Châu, phường Buôn Ma Thuột. Tên gọi “Lạc Giao" chính là giao ước an cư lạc nghiệp của đồng bào Kinh với đồng bào Thượng cùng chung lưng đấu cật để xây dựng vùng đất mới khi xưa. Ngày nay Đình Lạc Giao đã trở thành điểm đến tham quan và tìm hiểu về lịch sử xa xưa của mảnh đất này. Đình Lạc Giao được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng là Di tích lịch sử quốc gia ngày 02/3/1990.

DI TÍCH LỊCH SỬ QUỐC GIA: BIỆT ĐIỆN BẢO ĐẠI

Tọa lạc tại số 02, đường Y Ngông, phường Buôn Ma Thuột, Biệt điện Bảo Đại được xây dựng vào năm 1926, là nơi ở và làm việc của các đời công sứ Pháp. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Biệt điện là nơi làm việc của Hội đồng cố vấn cách mạng tỉnh Đắk Lắk. Từ năm 1947-1953, Cựu hoàng Bảo Đại đã sử dụng biệt điện làm nơi ở và làm việc. Ngày 28/02/2023, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Quyết định số 425/QĐ-BVHTTDL sửa đổi tên gọi di tích tại Điều 1 Quyết định số 02/1999-QĐ-BVHTT ngày 26/01/1999 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa Thông tin từ “Số 4 Nguyễn Du” thành “Di tích lịch sử Biệt điện Bảo Đại”.

DI TÍCH LỊCH SỬ QUỐC GIA: ĐỊA ĐIỂM LƯU NIỆM CÁC CHIẾN SĨ NAM TIẾN TẠI BUÔN MA THUỘT

Tọa lạc tại số 05, đường Lê Duẩn, phường Buôn Ma Thuột. Địa điểm lưu niệm các chiến sĩ Nam tiến là nơi ghi dấu sự kiện lịch sử cuộc chiến đấu anh dũng của quân, dân Đắk Lắk cùng với các chiến sĩ Nam tiến chống Pháp. Ngày 24/4/2015, Di tích được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích lịch sử quốc gia theo Quyết định số 1350/QĐ-BVHTTDL.

DI TÍCH LỊCH SỬ QUỐC GIA: CADA

CADA (Compagnie Agricole D’Asie: Công ty Nông nghiệp Á Châu) tọa lạc trên địa bàn xã Krông Pắc. CADA là nơi Pháp mở đầu việc cướp đoạt đất đai để khai thác tài nguyên trong quá trình khai thác thuộc địa ở Đắk Lắk.

Trong quá trình vận động cuộc cách mạng giải phóng dân tộc thì CADA lại là nơi chứng kiến bộ máy cai trị của chính quyền Pháp sau hơn 40 năm xây dựng ở Đắk Lắk bị sụp đổ, trở thành cơ sở hoạt động cách mạng của chính quyền trong cuộc Tổng khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Ngày 26/01/1999, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng CADA là Di tích lịch sử quốc gia.

DI TÍCH LỊCH SỬ QUỐC GIA: ĐỊA ĐIỂM MIẾU THỜ TẠI ĐỒN ĐIỀN CADA

Miếu thờ được xây dựng cách trụ sở chính của Đồn điền CADA 500 mét về hướng Đông Nam. Miếu thờ CADA là nơi diễn ra một số cuộc họp Chi bộ Đồn điền CADA trong những năm kháng chiến chống Pháp và Mỹ ác liệt, nơi trao đổi và nhận nhiệm vụ của cơ sở ở Đồn điền CADA, là trạm liên lạc, tiếp tế lương thực cho các chiến sĩ hoạt động cách mạng. Ngày 17/9/2012, Miếu thờ CADA được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích lịch sử quốc gia.

DI TÍCH LỊCH SỬ QUỐC GIA: HANG ĐÁ BUÔN ĐẮK TUAR

Hang đá buôn Đắk Tuar thuộc địa phận xã Cư Pui, là hang đá hiểm trở nằm sâu trong lòng các ngọn núi của dãy Chư Yang Sin. Với địa hình phức tạp, hang đá đã trở thành địa điểm hoạt động bí mật của các chiến sĩ cách mạng, góp phần đập tan âm mưu, chiến lược chiến tranh đặc biệt của Mỹ. Ngày 03/8/1991, Hang đá buôn Đắk Tuar được xếp hạng Di tích lịch sử quốc gia theo Quyết định số 1371/QĐ.

DI TÍCH DANH LAM THẮNG CẢNH QUỐC GIA: HỒ LẮK

Hồ Lắk thuộc xã Liên Sơn Lắk, là một hồ nước ngọt tự nhiên lớn thứ hai Việt Nam sau Hồ Ba Bể. Hồ Lắk là nơi cung cấp nguồn thủy sản dồi dào cho xã Liên Sơn Lắk và các vùng lân cận. Bên cạnh đó hồ còn gắn với nhiều truyền thuyết sinh đất, sinh nước của đồng bào M’nông ở Đắk Lắk. Ngày 11/5/1993, Hồ Lắk được xếp hạng là Di tích danh lam thắng cảnh quốc gia.

DI TÍCH DANH LAM THẮNG CẢNH QUỐC GIA: THÁC DRAI YÔNG

Thác Drai Yông thuộc địa bàn xã Ea M’Droh và xã Ea Nuôl, tên thác gắn liền với nhiều huyền thoại, sự kiện lịch sử, sinh hoạt văn hóa và tín ngưỡng của người dân tộc Êđê. Với cảnh quan thiên nhiên nên thơ, trong lành thoáng mát tuyệt đẹp, thác Drai Yông đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích danh lam thắng cảnh quốc gia ngày 09/3/2017.

DI TÍCH KIẾN TRÚC QUỐC GIA: THÁP YANG PRONG

Tháp Yang Prong thuộc xã Ea Rốk, là tháp Chăm duy nhất ở Tây Nguyên được Vua Chăm Jaya Sinhavaman III xây dựng vào cuối thế kỷ XIII. Di tích là một khối kiến trúc bằng gạch nung đỏ trên nền cao bằng đá xanh, uy nghi bên dòng Ea H’leo. Ngày 03/8/1991, Tháp Yang Prong được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng Di tích kiến trúc quốc gia tại Quyết định số 1371/QĐ.

DI TÍCH THẮNG CẢNH QUỐC GIA: THÁC BÌM BỊP

Thác Bìm Bịp thuộc xã Liên Sơn Lắk, là một thắng cảnh mang vẻ đẹp nguyên sơ, hùng vĩ và có hệ sinh thái động thực vật vô cùng phong phú. Ngày 23/12/2015, thác Bìm Bịp được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích danh thắng quốc gia.

DI TÍCH DANH LAM THẮNG CẢNH QUỐC GIA: THÁC DRAY SÁP THƯỢNG

Tọa lạc tại xã Ea Na, thác Dray Sáp Thượng (hay còn gọi là thác Gia Long) không chỉ thu hút du khách bởi cảnh quan tuyệt đẹp mà còn mang giá trị lịch sử, gắn với hành trình khám phá của Vua Gia Long. Ngày 04/01/1999, Bộ Văn hóa - Thông tin đã ban hành Quyết định số 01/1999/QĐ-BVHTT xếp hạng thác Dray Sáp Thượng là Di tích danh lam thắng cảnh quốc gia.

DI TÍCH DANH LAM THẮNG CẢNH QUỐC GIA: THÁC DRAI NUR

Thác Drai Nur thuộc buôn Kuốp, xã Ea Na, là thác nước hùng vĩ khởi nguồn câu chuyện tình yêu giữa chàng Krông Nô (sông đực) và nàng Krông Na (sông cái) để tạo nên một Sêrêpốk huyền thoại. Ngày 26/01/2011, thác Drai Nur được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích danh lam thắng cảnh quốc gia tại Quyết định số 326/QĐ-BVHTTDL.

DI TÍCH THẮNG CẢNH QUỐC GIA: THÁC DRAI DLÔNG

Thác Drai Dlông là thắng cảnh quốc gia đẹp hùng vĩ thuộc địa bàn xã Ea M’Droh. Tên gọi Drai Dlông gắn liền với nhiều huyền thoại, sự kiện lịch sử, sinh hoạt văn hóa và tín ngưỡng của dân tộc Êđê. Ngày 15/12/2004, thác Drai Dlông được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng Di tích danh lam thắng cảnh quốc gia.

DI TÍCH DANH LAM THẮNG CẢNH QUỐC GIA: THÁC THUỶ TIÊN

Tọa lạc tại thôn Giang Tiến, xã Phú Xuân, thác Thủy Tiên hay còn gọi là thác 3 tầng, là một thắng cảnh tuyệt mỹ gắn liền với câu chuyện tình thủy chung, đẫm lệ của nàng H’Năng đã đi vào huyền thoại. Ngày 03/03/2009, Di tích danh lam thắng cảnh thác Thủy Tiên đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích quốc gia tại Quyết định số 833/QĐ-BVHTTDL.

DI TÍCH THẮNG CẢNH QUỐC GIA: THÁC DRAI KPƠR

Thác Drai Kpơr thuộc địa bàn buôn Trưng, xã Cư Yang, cách thác 500 mét là căn cứ cách mạng Buôn Trưng từ những năm 1960 - 1975. Với cảnh quan thiên nhiên nên thơ mà hùng vĩ, lại gắn bó với di tích kháng chiến và gần gũi với buôn làng, thác Drai Kpơr được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng Di tích thắng cảnh quốc gia tại Quyết định số 105/2004/QĐ-BVHTT ngày 15/12/2004.

DI TÍCH DANH LAM THẮNG CẢNH QUỐC GIA: THÁC DRAY K’NAO

Thác Dray K’nao nằm trên dòng suối Ea Krăng, thuộc xã M’Drắk, là nơi giao nhau của các con suối Ea Toong, Ea Tlư và Ea K’sumg. Thác đổ ra sông Krông Hding. Đầu nguồn của thác là đỉnh núi Cư Pă và dãy núi Chư Yang Sin hùng vĩ, gắn với nhiều huyền thoại và có cảnh quan thiên nhiên đẹp hùng vĩ. Thác Dray K'nao được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích danh lam thắng cảnh cấp quốc gia ngày 17/9/2012.

DI TÍCH LỊCH SỬ QUỐC GIA: NHÀ THỜ BÁC HỒ VÀ CĂN CỨ CỦA TỈNH PHÚ YÊN TRONG KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ

Căn cứ của tỉnh Phú Yên trong kháng chiến chống Mỹ thuộc địa phận xã Vân Hòa, gắn liền với quá trình xây dựng, phát triển lực lượng kháng chiến và các cơ quan lãnh đạo trong những năm 1962-1975. Năm 1969 sau khi Bác Hồ qua đời, nơi đây đã cho xây dựng Nhà thờ Bác Hồ để đồng bào và chiến sĩ vùng giải phóng có nơi tưởng nhớ đến Người. Di tích được xếp hạng Di tích lịch sử quốc gia ngày 22/8/2008.

DI TÍCH LỊCH SỬ QUỐC GIA: ĐỊA ĐIỂM DIỄN RA CUỘC TỔNG TIẾN CÔNG VÀ NỔI DẬY XUÂN MẬU THÂN 1968

Di tích lịch sử quốc gia Địa điểm diễn ra cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 tọa lạc tại phường Tuy Hòa, là nơi ghi dấu chiến công oanh liệt của quân và dân trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Di tích bao gồm: Địa điểm trận đánh sân bay Khu Chiến, hai ngôi mộ tập thể liệt sĩ và cụm công viên tượng đài kỷ niệm với diện tích hơn 7.000m². Di tích được xếp hạng Di tích lịch sử quốc gia ngày 25/5/2017.

DI TÍCH LỊCH SỬ QUỐC GIA: ĐỒNG KHỞI HOÀ THỊNH

Di tích lịch sử quốc gia Đồng khởi Hòa Thịnh tọa lạc tại xã Hòa Thịnh, là địa điểm diễn ra phong trào Đồng khởi đầu tiên, mở đầu cho phong trào Đồng khởi ở các tỉnh Đồng bằng khu V thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Di tích gồm có: Nhà truyền thống vinh danh gần 450 liệt sĩ đã anh dũng hy sinh, vũ khí, vật dụng, hình ảnh, tư liệu và sa bàn cuộc mít tinh Đồng Khởi năm 1960. Di tích được xếp hạng Di tích lịch sử quốc gia ngày 16/11/2005.

DI TÍCH LỊCH SỬ QUỐC GIA: NƠI THÀNH LẬP CHI BỘ ĐẢNG CỘNG SẢN ĐẦU TIÊN Ở PHÚ YÊN

Ngày 05/10/1930, tại nhà đồng chí Phan Lưu Thanh, xã Đồng Xuân đã diễn ra Hội nghị Đảng viên, tuyên bố thành lập Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên với 09 Đảng viên yêu nước. Việc thành lập Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên là dấu son mở đầu cho quá trình đấu tranh cách mạng anh dũng, góp phần làm nên nhiều chiến thắng quan trọng trong Cách mạng Tháng Tám, kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Di tích được xếp hạng Di tích lịch sử quốc gia ngày 18/6/1997.

DI TÍCH LỊCH SỬ QUỐC GIA: MỘ VÀ ĐỀN THỜ LÊ THÀNH PHƯƠNG

Lê Thành Phương là người có công dựng cờ khởi nghĩa chống Pháp năm 1885-1886 cùng với một số sĩ phu yêu nước. Ngày 14/02/1887, Lê Thành Phương bị địch bắt và giam tại nhà lao An Thổ. Ngày 20/02/1887, ông bị địch xử tử tại bến đò Cây Dừa. Mộ ông đặt trên núi Đá Trắng, đền thờ được xây dưới chân núi Đá Chồng. Ngày 17/9/1996, Mộ và Đền thờ Lê Thành Phương được xếp hạng Di tích lịch sử quốc gia.

DI TÍCH THẮNG CẢNH QUỐC GIA: ĐẦM Ô LOAN

Đầm Ô Loan nằm dưới chân đèo Quán Cau, thuộc địa phận xã Tuy An Bắc. Đây là đầm nước lợ, có diện tích tự nhiên khoảng 1.570 ha và được bao bọc bởi núi Đông Cháy, núi Cẩm, cồn cát An Hải, giữa đầm có hai tảng đá lớn chồng lên nhau gọi là hòn Chồng. Đầm Ô Loan được xếp hạng là Di tích thắng cảnh quốc gia ngày 27/9/1996.

DI TÍCH LỊCH SỬ - NGHỆ THUẬT QUỐC GIA: CHÙA TỪ QUANG (CHÙA ĐÁ TRẮNG)

Chùa Từ Quang (Chùa Đá Trắng) tọa lạc tại thôn Cần Lương, xã Tuy An Bắc. Chùa được xây dựng từ năm 1797 dưới triều Vua Quang Toản nhà Tây Sơn. Đặc biệt, trong chùa có quả Đại hồng chung nặng 330 kg do Hòa thượng Pháp Ngũ đúc tại kinh đô Phú Xuân. Năm 1997, Chùa Từ Quang được xếp hạng Di tích lịch sử - nghệ thuật quốc gia.

DI TÍCH LỊCH SỬ QUỐC GIA: NƠI XẢY RA VỤ THẢM SÁT NGÂN SƠN - CHÍ THẠNH

Di tích Nơi xảy ra vụ thảm sát Ngân Sơn - Chí Thạnh thuộc xã Tuy An Bắc, nơi xảy ra vụ thảo sát 79 người dân vô tội sau Hiệp định Giơnevơ năm 1954. Đây là một chứng tích lịch sử đau thương, thể hiện sự tàn bạo của chiến tranh và tinh thần kiên cường của người dân Tuy An trong cuộc kháng chiến. Ngày 18/6/1997, Di tích được công nhận là Di tích lịch sử cấp quốc gia.

DI TÍCH LỊCH SỬ QUỐC GIA: ĐỊA ĐẠO GÒ THÌ THÙNG

Địa đạo Gò Thì Thùng thuộc xã Tuy An Tây, là hệ thống hầm chỉ huy, hầm chứa lương thực, vũ khí và nước uống dự trữ. Nơi đây đã góp phần làm thất bại cuộc phản công chiến lược mùa khô của Mỹ năm 1966. Địa đạo Gò Thì Thùng được xếp hạng là Di tích lịch sử quốc gia ngày 22/8/2008.

DI TÍCH KHẢO CỔ QUỐC GIA: THÀNH AN THỔ

Thành An Thổ tọa lạc tại xã Tuy An Bắc, được xây dựng vào năm 1832 và hoàn thành năm 1836. Thành An Thổ không chỉ là nơi đặt các công sở của chính quyền phong kiến đương thời, mà còn lưu dấu lịch sử quan trọng trong phong trào Cần Vương chống Pháp dưới sự chỉ huy của thủ lĩnh Lê Thành Phương cuối thế kỷ XIX. Đây còn là nơi đồng chí Trần Phú - Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam chào đời vào ngày 01/5/1904. Với giá trị về lịch sử, Thành An Thổ được xếp hạng Di tích khảo cổ quốc gia ngày 22/8/2005.

DANH LAM THẮNG CẢNH QUỐC GIA: QUẦN THỂ HÒN YẾN

Quần thể Hòn Yến thuộc thôn Nhơn Hội, xã Ô Loan, bao gồm Hòn Yến, Hòn Đụn, Hòn Choi, Vũng Choi, Bàn Than, Gành Yến. Nơi đây còn có Lăng thờ thần Nam Hải (thờ cá Ông) và là nơi tổ chức Lễ hội Cầu ngư Yến (tháng 3 âm lịch hàng năm). Quần thể Hòn Yến được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích danh lam thắng cảnh quốc gia vào ngày 29/12/2017.

DI TÍCH LỊCH SỬ QUỐC GIA: MỘ VÀ ĐỀN THỜ LƯƠNG VĂN CHÁNH

Mộ và Đền thờ Lương Văn Chánh tọa lạc tại xã Phú Hòa 2, tỉnh Đắk Lắk. Hàng năm cứ vào mùng 6 tháng 02 âm lịch và ngày 19 tháng 9 âm lịch, người dân và chính quyền nơi đây đều tổ chức lễ hội tại đền thờ để tưởng nhớ và thể hiện sự tôn kính của người dân dành cho tiền nhân Lương Văn Chánh đã có công khai cơ lập nghiệp tại vùng đất này. Di tích Mộ và Đền thờ Lương Văn Chánh được xếp hạng là Di tích lịch sử quốc gia ngày 27/9/1996.

DANH LAM THẮNG CẢNH QUỐC GIA: ĐẬP ĐỒNG CAM

Đập Đồng Cam nằm trên sông Đà Rằng, thuộc xã Phú Hòa 1, do một số kỹ sư người Pháp nghiên cứu thiết kế và được khởi công xây dựng từ năm 1924 đến năm 1932 chính thức đưa vào sử dụng. Hàng năm, vào ngày mùng 8 tháng Giêng âm lịch, nhân dân địa phương tổ chức Lễ hội Đồng Cam, thu hút hàng ngàn lượt khách tham quan. Đập Đồng Cam được xếp hạng Danh lam thắng cảnh quốc gia vào ngày 05/9/2022.

DANH LAM THẮNG CẢNH QUỐC GIA: MŨI ĐẠI LÃNH - BÃI MÔN

Mũi Đại Lãnh - Bãi Môn còn có tên gọi là mũi Điện, thuộc địa phận thôn Đồng Bé, xã Hòa Xuân. Cuối thế kỷ XIX, đại úy sĩ quan người Pháp tên là Varella đã phát hiện và ghi nhận tầm quan trọng của mũi đất này trên bản đồ hàng hải thế giới. Mũi Đại Lãnh - Bãi Môn được xếp hạng là Danh lam thắng cảnh quốc gia ngày 22/8/2008.

DANH LAM THẮNG CẢNH QUỐC GIA: NÚI ĐÁ BIA

Núi Đá Bia (còn gọi là Thạch Bi Sơn) cao 706 mét, sừng sững uy nghi ở phía Bắc dãy Đèo Cả. Trên đỉnh núi là một khối đá khổng lồ cao 76 mét, có hình thù kỳ lạ. Đặc biệt là sự kiện năm 1471, vua Lê Thánh Tông trong hành trình mở mang bờ cõi về phía Nam, tương truyền khi đến núi này vua đã cho khắc chữ vào khối đá lớn trên đỉnh núi, từ đó núi có tên là Núi Đá Bia. Núi Đá Bia được xếp hạng Danh lam thắng cảnh quốc gia ngày 22/8/2008.

DANH LAM THẮNG CẢNH QUỐC GIA: VỊNH XUÂN ĐÀI

Vịnh Xuân Đài cách phường Tuy Hòa khoảng 45 km về phía Bắc, nơi đây chứng kiến nhiều sự kiện lịch sử: Vào những năm 1775 - 1801 là cuộc thủy chiến giữa quân Tây Sơn với nhà Nguyễn, và trong thế chiến thứ II, tàu hải quân của quân đội Nhật Hoàng bị phi cơ Đồng Minh bắn chìm giữa Vịnh Xuân Đài. Ngày 20/01/2011, Vịnh Xuân Đài được xếp hạng là Danh lam thắng cảnh quốc gia.