Sáng 11/3, tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã chủ trì hội nghị trực tuyến toàn quốc về tình hình phát triển “Kinh tế bạc” trên thế giới và thích ứng chính sách, chiến lược của Việt Nam.

Dự hội nghị còn có Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long cùng đại diện lãnh đạo các bộ, ngành, đơn vị liên quan. Tham dự hội nghị tại điểm cầu Đắk Lắk có Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trương Công Thái cùng đại diện lãnh đạo các sở, ngành hữu quan.

Quang cảnh hội nghị tại điểm cầu Trung ương (Ảnh: baochinhphu.vn).

Báo cáo tại hội nghị cho biết, già hóa dân số đang trở thành một trong những thách thức toàn cầu đang nổi lên, đồng thời cũng là động lực phát triển quan trọng. Theo dự báo của Liên hợp quốc, đến năm 2050, số người từ 60 tuổi trở lên sẽ đạt hơn 2 tỷ người, chiếm khoảng 22% dân số toàn cầu. Trong bối cảnh đó, “Kinh tế bạc” (Silver Economy) nổi lên như một lĩnh vực kinh tế mới, khai thác tiềm năng tiêu dùng và khả năng tham gia xã hội của nhóm dân số cao tuổi, đồng thời giảm thiểu áp lực lên ngân sách công và hệ thống phúc lợi.

“Kinh tế bạc” là thuật ngữ mới, hàm ý là một loại hình phát triển kinh tế dựa vào cơ chế, chính sách của Nhà nước thích ứng với già hóa dân số, dựa vào nguồn lực xã hội hóa với mục đích kết nối doanh nghiệp, nhà hảo tâm, cộng đồng xã hội chung tay bảo vệ, chăm sóc, phát huy vai trò người cao tuổi; người cao tuổi vừa là đối tượng hướng đến của “Kinh tế bạc”, đồng thời vừa là chủ thể làm nên “Kinh tế bạc”.

Hội nghị được tổ chức trực tiếp và trực tuyến tới các địa phương (Ảnh chụp màn hình).

Việt Nam chính thức bước vào giai đoạn già hóa dân số năm 2011 khi tỷ lệ người từ 60 tuổi trở lên là 10,1% và người từ 65 tuổi trở lên là 7,2%. Hiện cả nước có khoảng 17 triệu người cao tuổi (chiếm khoảng 17% dân số). Tốc độ gia tăng tỷ trọng người cao tuổi ở nước ta ngày một nhanh. Dự kiến đến năm 2036, Việt Nam sẽ bắt đầu thời kỳ chuyển dịch từ xã hội “già hóa” sang xã hội “già” và đến năm 2049 sẽ trở thành xã hội “siêu già”.

Trong bối cảnh già hóa dân số đang diễn ra rất nhanh ở Việt Nam, người cao tuổi được thụ hưởng chính sách ưu việt chế độ, nâng cao tuổi thọ trung bình, nâng cao chất lượng sống, cùng con cháu cống hiến, sống vui, sống hạnh phúc. Tuy nhiên, già hóa dân số cũng đặt ra nhiều khó khăn thách thức, trước hết là khả năng nguồn lực đáp ứng nhu cầu an sinh xã hội ngày càng nhiều, trong khi ngân sách quốc gia có hạn; sự thiếu hụt nguồn nhân lực lao động do đã hết thời kỳ “dân số vàng”; hệ thống y tế chưa đủ bao trùm khám chữa bệnh cho người cao tuổi; hệ thống cơ sở dưỡng lão còn tự phát, manh mún… Để giải quyết căn bản, bền vững các vấn đề nêu trên, cần có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, từ tháo gỡ nút thắt thể chế, tới thay đổi nhận thức và chuyển đổi hành vi, với phương châm “Chung tay chăm lo cho người cao tuổi được sống an lành, sống hạnh phúc”.

Các đại biểu tham dự hội nghị tại điểm cầu Đắk Lắk.

Tại hội nghị, các đại biểu đã tập trung thảo luận, đề ra những giải pháp hiệu quả nhằm phát triển hiệu quả “Kinh tế bạc” trong xu thế phát triển mới như: Kinh nghiệm quốc tế và chủ động thích ứng chính sách, chiến lược của Việt Nam; đánh giá thực trạng triển khai chiến lược quốc gia về người cao tuổi thích ứng với già hóa dân số; đề xuất một số mô hình phát triển “Kinh tế bạc” phù hợp với hoàn cảnh của Việt Nam, gắn liền với đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, khởi nghiệp, sáng tạo; những giải pháp để chuyển từ gánh nặng già hóa sang cơ hội phát triển kinh tế, biến thách thức thành cơ hội, vừa đảm bảo an sinh xã hội, vừa phát huy được tiềm năng to lớn của lực lượng người cao tuổi, vừa đảm bảo được tiến bộ công bằng xã hội và mang tính nhân văn cao cả…

Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính khẳng định quan điểm “Người cao tuổi không phải là gánh nặng mà là nguồn lực quý báu để phát triển đất nước”, như lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu trong thư gửi các vị phụ lão trong cả nước tháng 6/1941 nêu rõ: “Đối với gia đình, đối với Tổ quốc, phụ lão đã có trọng trách là bậc tôn trưởng, đối với làng xóm, đối với bà con, phụ lão có sự tín nhiệm lớn lao. Phụ lão hô, Nhân dân hưởng ứng; phụ lão làm, Nhân dân làm theo”.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính phát biểu tại hội nghị (Ảnh: baochinhphu.vn).

Thủ tướng Chính phủ đề nghị thời gian tới cần xác định rõ 5 trọng tâm hành động phát triển “Kinh tế bạc” gồm: Nâng cao nhận thức, đổi mới tư duy để thích ứng già hóa dân số gắn với phát triển “Kinh tế bạc”; Phát triển hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, mô hình phức hợp, “Làng Hạnh phúc”, “Hội quán cao niên”, “Câu lạc bộ người cao tuổi”; Khuyến khích doanh nghiệp phát triển dịch vụ (du lịch dưỡng sinh, nhà ở thân thiện, công nghệ y tế, bảo hiểm hưu trí) - chuyển từ chăm sóc thụ động sang chăm sóc, phát huy vai trò và phát triển dịch vụ người cao tuổi; Phát huy vai trò người cao tuổi trong xã hội (giáo dục truyền thống, tư vấn, kinh tế gia đình); Tăng cường vai trò Hội Người cao tuổi Việt Nam (đại diện quyền lợi, xây dựng chính sách, kết nối nguồn lực).

Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương theo chức năng, nhiệm vụ, tập trung chỉ đạo triển khai thực hiện các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước để ngày càng phát huy hơn nữa vai trò người cao tuổi trong xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc; trong đó chú trọng tập trung xây dựng, hoàn thiện thể chế phát triển “Kinh tế bạc” bao trùm và toàn diện; chú trọng xây dựng hạ tầng chiến lược phục vụ phát triển “Kinh tế bạc”; huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực phát triển “Kinh tế bạc”; chú trọng đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ phát triển “Kinh tế bạc”; đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền, tạo đồng thuận xã hội về phát triển “Kinh tế bạc”…

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tin tưởng rằng, các thế hệ người cao tuổi Việt Nam sẽ tiếp tục nêu gương, tích cực tham gia đóng góp cho sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới trên tất cả các lĩnh vực với phương châm 24 chữ: “Tuổi cao gương sáng - Già hóa khỏe mạnh - Điểm tựa con cháu -Phát triển non sông - Trí tuệ thâm sâu - Đi đầu kiến quốc”.