Ngày 9/4, Hội Khoa học kỹ thuật lâm nghiệp tỉnh Đắk Lắk phối hợp với UBND xã Đắk Phơi và các đơn vị tổ chức Hội nghị tổng kết dự án “Xây dựng mô hình nông, lâm nghiệp và du lịch cộng đồng, cải thiện sinh kế đồng bào dân tộc thiểu số xã Đắk Phơi”.

Tham dự hội nghị có ông Nguyễn Thiên Văn – Phó Chủ tịch UBND tỉnh, ông Hứa Đức Nhị- Nguyên Thứ trưởng Bộ NN&PTNT, Cố vấn cấp cao Chương trình tài trợ dự án Nhỏ của UNDP/GEF/SGP, lãnh đạo Sở, ngành, chuyên gia, nhà khoa học và người dân địa bàn xã Đắk Phơi.

Toàn cảnh Hội nghị

Dự án triển khai từ tháng 3/2024 - 3/2026, tổng kinh phí thực hiện hơn 1,8 tỷ đồng. Dự án được triển khai trong bối cảnh tài nguyên rừng khu vực suy giảm mạnh và đời sống đồng bào dân tộc thiểu số (chiếm 93,59% dân số) tại xã Đắk Phơi còn nhiều khó khăn do phụ thuộc thuần túy vào canh tác truyền thống.

Sau gần 2 năm triển khai, dự án đã xây dựng thành công các mô hình nông lâm kết hợp và du lịch cộng đồng dựa trên văn hóa bản địa của người M’Nông.

Về phục hồi rừng và nông lâm kết hợp, có 75 ha rừng giao cho hộ gia đình được quản lý và bảo vệ ổn định thông qua việc xây dựng quy ước bảo vệ rừng tại 3 buôn điểm: Buôn Đung, Buôn Tlong và Buôn Liêng. 20 ha mô hình nông lâm kết hợp được xây dựng thành công, trong đó: 10 ha trồng xen cây lâm nghiệp, cây ăn quả (như điều, dổi xanh) vào diện tích cà phê, hồ tiêu để cải thiện sức khỏe đất. 10 ha phục hồi rừng bằng các loài cây bản địa có giá trị kinh tế và hỗ trợ cải thiện nguồn nước.100% diện tích mô hình được thiết lập hệ thống giám sát và bón phân dựa trên kết quả phân tích mẫu đất thực tế.

Ông Nguyễn Thiên Văn – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk phát biểu chỉ đạo.

Về phát triển kinh tế và thu nhập, hơn 100 hộ gia đình đồng bào dân tộc thiểu số (chủ yếu là người M’Nông) được hưởng lợi trực tiếp từ các hoạt động của dự án. Thu nhập của người dân tham gia mô hình được kỳ vọng tăng từ 15 - 20% nhờ việc đa dạng hóa cây trồng và giảm chi phí đầu vào (phân bón, thuốc bảo vệ thực vật) thông qua ứng dụng nông nghiệp số. 1 hợp tác xã (HTX Thành Công) được hỗ trợ năng lực để làm đầu mối liên kết tiêu thụ sản phẩm nông lâm sản và vận hành du lịch cộng đồng.

Về đào tạo và nâng cao năng lực, dự án đã tổ chức 6 lớp tập huấn chuyên sâu đã được tổ chức cho người dân về kỹ thuật nông lâm kết hợp, quản lý rừng bền vững và kỹ năng phục vụ du lịch cộng đồng. 2 tour du lịch mẫu được xây dựng và vận hành thử nghiệm, kết nối trải nghiệm văn hóa bản địa với tham quan mô hình nông nghiệp sinh thái. 1 bộ quy chế đồng quản lý rừng được xây dựng và áp dụng thí điểm, tạo cơ chế chia sẻ lợi ích công bằng cho cộng đồng.

Chuyên gia chia sẻ về kết quả triển khai dự án tại xã Đắk Phơi

Tại hội nghị, Hội Khoa học Kỹ thuật Lâm nghiệp tỉnh Đắk Lắk (đơn vị thực hiện dự án) cho biết, Hội đã phát huy thế mạnh chuyên môn để kết nối các nguồn lực tri thức vào thực tiễn. Thành công lớn nhất của dự án là người dân đã thực sự được trao quyền, được tham gia và hưởng lợi trực tiếp từ rừng. Đây là nền tảng quan trọng để bảo vệ rừng bền vững, khi cộng đồng thấy được giá trị kinh tế thực tế mà rừng mang lại thông qua các mô hình sinh kế mới.

Ông Trần Ngọc Thanh – Quyền Viện trưởng Viện Nông nghiệp và PTNT Tây Nguyên Đại học Đông Á chia sẻ: “Chúng tôi cam kết đưa các tiến bộ kỹ thuật thực tiễn nhất về với buôn làng, giúp bà con tiếp cận nông nghiệp xanh để đạt mục tiêu tăng trưởng bền vững”.

​

Ông Trần Ngọc Thanh – Quyền Viện trưởng Viện Nông nghiệp và Phát triển nông  Tây Nguyên chia sẻ tại hội nghị

Đánh giá cao sự phối hợp giữa các bên, ông Nguyễn Thiên Văn – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk nhấn mạnh: “Dự án tại xã Đắk Phơi là một hướng tiếp cận đúng đắn, có tính tích hợp cao giữa bảo vệ rừng và phát triển sinh kế dựa vào khoa học kỹ thuật, du lịch cộng đồng, giữa lý thuyết và thực tiễn, giữa nội lực và hỗ trợ quốc tế. Dự án cung cấp cơ sở thực tiễn quan trọng để tỉnh nhìn nhận lại công tác giao đất giao rừng.  

“Một trong những giá trị đáng trân trọng của Dự án chính là sự thay đổi từ bên trong cộng đồng. Có thể khẳng định, sự kết hợp nông lâm nghiệp bền vững và du lịch cộng đồng chính là động lực mới, là chìa khóa quan trọng để tạo sinh kế lâu dài cho đồng bào dân tộc thiểu số ở những vùng khó khăn như Đắk Phơi. Tuy nhiên, cần nhìn nhận rằng đây mới chỉ là bước khởi đầu; những khó khăn về sinh kế, thị trường, nguồn lực và năng lực quản lý vẫn còn hiện hữu.

Do đó, trong giai đoạn 2 của dự án cần phải tiếp tục hoàn thiện, nhân rộng các mô hình nông lâm kết hợp và du lịch cộng đồng; tăng cường liên kết giữa các bên để hình thành chuỗi giá trị bền vững; hỗ trợ cộng đồng nâng cao năng lực quản lý, tổ chức sản xuất và kinh doanh, ứng dụng nông nghiệp số, chuyển đổi số; gắn phát triển sinh kế với bảo vệ rừng và thích ứng biến đổi khí hậu” - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Thiên Văn khẳng định tỉnh sẽ tạo mọi điều kiện để nhân rộng mô hình và đề nghị tiếp tục hoàn thiện các mô hình nông lâm kết hợp gắn với bảo vệ rừng.Tăng cường ứng dụng nông nghiệp số và chuyển đổi số.

Đề nghị UNDP tiếp tục hỗ trợ giai đoạn 2 nhằm lan tỏa mô hình ra các địa phương khác trong tỉnh.Với sự đồng hành của các tổ chức quốc tế, Hội Khoa học Kỹ thuật Lâm nghiệp và các nhà khoa học, Đắk Phơi đang trở thành hình mẫu tiêu biểu về phát triển sinh kế bền vững gắn với bảo tồn tài nguyên rừng tại Tây Nguyên.

Lễ ký kết Bản ghi nhớ hợp tác (MOU) giữa UBND xã Đắk Phơi và Trường Đại học Đông Á đưa tri thức về với buôn làng

Trong khuôn khổ hội nghị đã diễn ra lễ ký kết Bản ghi nhớ hợp tác (MOU) giữa UBND xã Đắk Phơi và Trường Đại học Đông Á. Thỏa thuận này nhằm thiết lập mối quan hệ lâu dài trong nghiên cứu khoa học và chuyển đổi số.