Chiều 21/9, tại Phường Buôn Ma Thuột, UBND tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Hiệp hội Công nghiệp môi trường Việt Nam và Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương (Bộ Công Thương) tổ chức Hội thảo chuyên đề cấp vùng về phát triển công nghệ, thiết bị, sản phẩm công nghiệp môi trường và mô hình cụm công nghiệp (CCN) sinh thái khu vực Miền Trung - Tây Nguyên.

Tham dự hội thảo có ông Cao Quốc Hưng, nguyên Thứ trưởng Bộ Công Thương, ông Đào Mỹ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk, ông Trần Văn Lượng, Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp môi trường Việt Nam - Bộ Công Thương, ông Nguyễn Hải Triều, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Đắk Lắk, đại diện Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp (Bộ Công Thương), lãnh đạo Sở Công Thương các tỉnh, thành phố khu vực Miền Trung - Tây Nguyên; cùng các chuyên gia, nhà khoa học, tổ chức tín dụng và cộng đồng doanh nghiệp sản xuất, chế biến nông - lâm sản trong vùng.

Các đại biểu tham dự hội thảo

Phát biểu chào mừng hội thảo, ông Đào Mỹ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk nhấn mạnh: Miền Trung - Tây Nguyên nói chung và Đắk Lắk nói riêng có nhiều tiềm năng, lợi thế về thương mại, năng lượng tái tạo và công nghiệp chế biến nông sản chủ lực. Tuy nhiên, quá trình phát triển kinh tế - xã hội cũng đặt ra những yêu cầu ngày càng cao trong quản lý tài nguyên, xử lý chất thải và bảo vệ môi trường.

Bám sát Quyết định số 1894/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phát triển ngành công nghiệp môi trường, Đắk Lắk xác định phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và ứng dụng công nghệ hiện đại trong bảo vệ môi trường là xu hướng tất yếu. Trong đó, từng bước hình thành, chuyển đổi các CCN theo mô hình sinh thái được xác định là nhiệm vụ trọng tâm hướng đến phát triển bền vững.

Ông Đào Mỹ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk phát biểu tại hội thảo

Lãnh đạo UBND tỉnh khẳng định Đắk Lắk sẽ đồng hành, kiến tạo cơ chế, chính sách thông thoáng và môi trường đầu tư thuận lợi để các tổ chức tín dụng, viện, trường và cộng đồng doanh nghiệp triển khai các dự án năng lượng sạch, ứng dụng công nghệ môi trường và xây dựng CCN sinh thái trên địa bàn tỉnh.

Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học và đại biểu tập trung phân tích thực trạng, nhận diện những điểm nghẽn và đề xuất giải pháp phát triển công nghiệp theo hướng xanh, tuần hoàn.

Ông Trần Văn Lượng, Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp môi trường Việt Nam (Bộ Công Thương) chủ trì phiên thảo luận

Theo ông Trần Văn Lượng, Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp môi trường Việt Nam (Bộ Công Thương), Tây Nguyên hiện sở hữu hai thế mạnh đặc biệt lớn gồm nguồn phế phụ phẩm nông nghiệp vô cùng dồi dào và tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo, nhất là nguồn năng lượng mặt trời. Để phát triển kinh tế tuần hoàn và hình thành các cụm công nghiệp sinh thái — nơi các doanh nghiệp chuyên môn hóa có thể liên kết, chia sẻ năng lượng, hơi nước và xử lý phụ phẩm như bài học kinh nghiệm tại Đài Loan đòi hỏi sự đồng lòng của doanh nghiệp cũng như quyết tâm chính trị của nhà quản lý.

Muốn xây dựng thành công các cụm công nghiệp sinh thái, yếu tố then chốt là phải thực hiện công tác quy hoạch ngay từ đầu cùng sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan nhà nước và chính quyền địa phương. Địa phương cần kiên quyết nói không với các dự án công nghiệp gây ô nhiễm môi trường.

Lãnh đạo Công ty Cổ phần Dương Gia Bến Tre DMCBiochar chia sẻ giải pháp kinh tế tuần hoàn và nông nghiệp xanh.

“Công nghiệp môi trường không phải là một mảng riêng rẽ mà là bộ phận tích hợp trong toàn bộ nền kinh tế. Đây chính là chìa khóa giải quyết bài toán phát triển dài hạn cho nông nghiệp Tây Nguyên, giúp các doanh nghiệp chủ động lựa chọn công nghệ phù hợp để biến các nguồn phế phụ phẩm nông nghiệp, tiêu biểu như vỏ sầu riêng, thành giá trị kinh tế”-  ông Trần Văn Lượng gợi mở.

Từ thực tế tại khu vực Tây Nguyên, ThS. Ngô Đức Thanh, Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương, cho rằng hạ tầng môi trường đang là một trong những điểm nghẽn lớn đối với các CCN. Hiện tỷ lệ CCN có hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn tại 4 tỉnh trong khu vực mới khoảng 12,6%; riêng Đắk Lắk đạt 5%, tương ứng 1/20 cụm. Trong khi đó, mỗi năm khu vực phát sinh hơn 500.000 tấn vỏ trấu cà phê cùng hàng triệu tấn bã sắn, vỏ điều, phế phẩm gỗ. Đây là nguồn nguyên liệu đáng kể để phát triển các mô hình cộng sinh công nghiệp, tái sử dụng phụ phẩm nông - lâm nghiệp.

Đại diện Viện Công nghệ năng lượng – Đại học Bách khoa Hà Nội báo cáo tham luận tại hội thảo

Ở góc độ phát triển công nghiệp môi trường, ThS. Trương Việt Trường, Trưởng phòng Môi trường công thương, Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp, Bộ Công Thương cho biết ngành công nghiệp môi trường đang được định hướng trở thành ngành kinh tế chiến lược. Bộ Công Thương đang hoàn thiện khung pháp lý, nghiên cứu cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ tái chế, thúc đẩy thị trường thiết bị, công nghệ môi trường và tăng cường kết nối, chuyển giao công nghệ.

Trên cơ sở đó, các chuyên gia đề xuất tổ chức lại không gian CCN Tây Nguyên theo hướng liên kết chuỗi giá trị nông - lâm sản; đồng thời giới thiệu dự thảo Bộ tiêu chí đánh giá CCN sinh thái và lộ trình triển khai giai đoạn 2026 - 2030.

Chuyên gia của Hiệp hội Công nghiệp Môi trường Việt Nam chia sẻ tham luận về giải pháp công nghệ xử lý chất thải rắn và tuần hoàn tài nguyên trong chế biến nông sản

Cùng với hạ tầng và công nghệ, nguồn vốn cũng được xác định là yếu tố quan trọng để thúc đẩy chuyển đổi xanh. Tại hội thảo, các ngân hàng thương mại cũng giới thiệu các gói tín dụng phục vụ chuyển đổi xanh và logistics nông sản. Trong đó, Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) triển khai gói tín dụng 5.000 tỷ đồng, hỗ trợ đầu tư điện mặt trời mái nhà, hạ tầng KCN, CCN, kho xưởng cho thuê và dự án điện mặt trời nổi.

Hội thảo là dịp tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương, tổ chức tài chính và cộng đồng doanh nghiệp. Qua đó tạo thêm cơ sở để Đắk Lắk và các tỉnh Miền Trung - Tây Nguyên từng bước kiến tạo không gian sản xuất theo hướng xanh, tuần hoàn, giảm phát thải, nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của nông sản trên thị trường toàn cầu.