Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số và khẳng định vị thế trung tâm của Tây Nguyên, Đắk Lắk cần những bước đi đột phá trong quản trị và tư duy phát triển. Biên tập viên Cổng thông tin điện tử tỉnh đã có cuộc trao đổi với Tiến sĩ Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV và Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tài chính - Tiền tệ Quốc gia,về những hiến kế chiến lược giúp tỉnh bứt phá từ nay đến năm 2030 trong khuôn khổ Hội thảo Khoa học “Đắk Lắk trong kỷ nguyên mới: Định vị chiến lược - Kiến tạo động lực - Bứt phá phát triển”.

Biên tập viên: Thưa Tiến sĩ, Đắk Lắk đang đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số rất quyết liệt. Theo ông, đâu là những giải pháp chiến lược mà tỉnh cần tập trung để đạt được mục tiêu này?

TS. Cấn Văn Lực: Qua nghiên cứu, tôi đề xuất 3 nhóm giải pháp chiến lược cho Đắk Lắk đến năm 2030. Thứ nhất là sớm nâng cao và phát triển kết cấu hạ tầng, đây là vấn đề then chốt vì địa bàn tỉnh rộng và đa dạng địa hình.

Thứ hai là chuyển đổi mô hình tăng trưởng, dịch chuyển từ nông nghiệp nguyên liệu sang công nghiệp chế biến sâu, logistics, năng lượng và du lịch bền vững trên nền tảng công nghệ và nhân lực chất lượng cao.

Thứ ba là quyết liệt cải thiện môi trường đầu tư, phấn đấu đưa các chỉ số năng lực cạnh tranh (PCI) và quản trị công vào Top 15 toàn quốc. Ngoài ra, việc tăng cường giao lưu văn hóa giữa các địa phương trong tỉnh để tạo sự hòa quyện, thống nhất trong quản trị cũng là yếu tố rất quan trọng.

Tiến sĩ Cấn Văn Lực chia sẻ về các giải pháp chiến lược cho Đắk Lắk tại Hội thảo Khoa học “Đắk Lắk trong kỷ nguyên mới: Định vị chiến lược - Kiến tạo động lực - Bứt phá phát triển”

Biên tập viên: Thưa ông, tỉnh đang rất trăn trở về việc thu hút các tập đoàn lớn, đồng thời định vị chiến lược trở thành trung tâm vùng và kết nối Đông Nam Á. Vậy, Đắk Lắk cần chuẩn bị những như thế nào để đón được các làn sóng mới trong xây dựng chiến lược thu hút đầu tư này? Bên cạnh đó, tỉnh cần tư duy quản trị như thế nào để tạo đà bứt phá thưa Tiến sĩ?

TS. Cấn Văn Lực: Các doanh nghiệp lớn thường nhìn vào 3 yếu tố: Quỹ đất sạch, nguồn nhân lực sẵn sàng và hạ tầng liên thông. Tỉnh cần chứng minh khả năng đáp ứng hàng nghìn lao động chất lượng cao khi dự án triển khai thông qua phát triển đào tạo nghề. Hạ tầng phải thông suốt để giảm chi phí logistics. Do đó, Đắk Lắk cần chuẩn bị tốt quỹ đất sạch và hạ tầng đồng bộ để thu hút nhà đầu tư.

Đặc biệt, tôi gợi ý tỉnh nên tham khảo mô hình “Cà phê doanh nhân” – nơi chính quyền đồng hành, trực tiếp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, tạo niềm tin bền vững cho nhà đầu tư.

Doanh nghiệp nước ngoài khảo sát mô hình cà phê hữu cơ của HTX dịch vụ nông nghiệp dịch vụ công bằng Eatu

Muốn là trung tâm vùng, Đắk Lắk phải mạnh dạn ứng dụng công nghệ số và dữ liệu để quản trị. Không thể kết nối nếu thiếu thông tin xuyên suốt. Tôi kỳ vọng tỉnh sẽ trở thành mô hình mẫu về phát triển xanh và bền vững. Riêng với thương hiệu cà phê Buôn Ma Thuột, để vươn tầm thế giới, trước hết phải chiếm lĩnh thị trường nội địa, làm sao để 50-60% dân số nhận diện đây là “cà phê quốc gia”. Từ đó, thương hiệu sẽ lan tỏa ra thế giới qua du lịch và văn hóa, tập trung vào tiêu chuẩn “xanh hóa và số hóa” mà người tiêu dùng quốc tế đang đòi hỏi.

Tỉnh Đắk Lắk đang xây dựng chiến lược phát triển cà phê Buôn Ma Thuột theo hướng "xanh và số" để vươn tầm quốc tế.

Biên tập viên: Một vấn đề nan giải là kim ngạch xuất khẩu của tỉnh vẫn chưa thực sự bứt phá. Ông nhìn nhận như thế nào về các điểm nghẽn này?

TS. Cấn Văn Lực: Điểm nghẽn nằm ở năng lực sản xuất còn yếu và sự kết nối lỏng lẻo giữa khối FDI với doanh nghiệp nội địa. Hiện nay 80% xuất khẩu thuộc về doanh nghiệp FDI, vai trò của doanh nghiệp địa phương còn mờ nhạt.

Tỉnh Đắk Lắk đang đầu tư hạ tầng giao thông đồng bộ để kết nối liên vùng thu hút đầu tư vào vùng kinh tế trọng điểm

Để cà phê Buôn Ma Thuột thực sự vươn tầm thế giới, tỉnh Đắk Lắk cần bắt đầu từ việc chinh phục thị trường nội địa. Cần có chiến dịch truyền thông để 50-60% dân số nhận diện đây là “cà phê quốc gia”, từ đó lan tỏa ra thế giới qua du lịch và giao lưu văn hóa. Thương hiệu cần tập trung vào phân khúc "cà phê sạch, xanh hóa và số hóa" để đáp ứng thị hiếu của các thị trường khắt khe như EU và Mỹ. Bên cạnh đó, để giải quyết điểm nghẽn xuất khẩu, tỉnh cần thúc đẩy kết nối giữa khối FDI (hiện chiếm 80% kim ngạch) với doanh nghiệp nội địa, tận dụng tốt hơn các hiệp định FTA.

Giải pháp căn cơ là việc đưa Đắk Lắk trở thành trung tâm chế biến sâu của cả khu vực Tây Nguyên và Nam Trung Bộ. Việc tập trung vào các mặt hàng chủ lực như cà phê, tiêu, điều, sầu riêng và thủy hải sản sẽ giúp tăng hàm lượng giá trị trong mỗi sản phẩm xuất khẩu. Sự hỗ trợ quyết liệt của chính quyền trong thông quan, an toàn thực phẩm và phát triển kinh tế cửa khẩu biên mậu sẽ là đòn bẩy để các sản phẩm của Đắk Lắk không chỉ đi xa mà còn mang lại giá trị kinh tế cao nhất cho người dân và doanh nghiệp.

Xin trân trọng cảm ơn Tiến sĩ về cuộc trao đổi này!

Kim Bảo thực hiện