Ngày 10/11, Đoàn giám sát của Ban Dân tộc HĐND tỉnh đã làm làm việc với Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) tỉnh và Ban Dân tộc tỉnh nhằm giám sát tình hình cho vay vốn sản xuất đối với hộ dân tộc thiểu số (DTTS) đặc biệt khó khăn của theo Quyết định số 54/2012/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Đoàn giám sát làm việc tại Ban Dân tộc tỉnh.

Quyết định số 54/2012/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ (Ban hành chính sách cho vay vốn phát triển sản xuất đối với hộ DTTS đặc biệt khó khăn) thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với hộ DTTS khó khăn, với mục đích tạo điều kiện cho hộ dân được vay tín dụng lãi suất thấp, thời gian cho vay dài để đầu tư sản xuất tạo ra của cải vật chất, nâng cao đời sống, sớm thoát khỏi đói nghèo, góp phần ổn định an sinh xã hội. Cụ thể, đây là các hộ đồng bào DTTS thuộc vùng khó khăn có mức thu nhập bình quân đầu người hàng tháng từ 50% trở xuống so với chuẩn hộ nghèo theo quy định và có phương án sản xuất nhưng thiếu vốn hoặc không có vốn sản xuất. Theo đó, các hộ thuộc đối tượng trên được vay 8 triệu đồng với lãi suất 0,1% trong thời gian 5 năm để đầu tư sản xuất. Ngoài ra, trong trường hợp khó khăn, các suất vay có thể gia hạn thêm 2,5 năm, các hộ DTTS thụ hưởng chính sách vẫn được vay theo chính sách dành cho hộ nghèo.

Theo báo cáo của NHCSXH tỉnh, giai đoạn 2011 – 2015, toàn tỉnh có 9.005 hộ DTTS đặc biệt khó khăn thuộc đối tượng thụ hưởng chính sách theo Quyết định số 54/2012/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Căn cứ chỉ tiêu kế hoạch được giao, Phòng Giao dịch NHCSXH các huyện, thị xã, thành phố đã phối hợp với Phòng Dân tộc tham mưu cho UBND cấp huyện chỉ đạo UBND cấp xã lập danh sách các đối tượng thụ hưởng. Từ năm 2013 – 6/2016, NHCSXH tỉnh đã cho 2.267 hộ vay hơn 17,9 tỷ đồng. Tuy nhiên, dư nợ cho vay so với chỉ tiêu kế hoạch được giao chỉ đạt 30,2% kế hoạch giao, còn gần 39,8 tỷ đồng chưa giải ngân được. Cũng theo phía NHCSXH tỉnh, nguyên nhân chính dẫn đến tính trạng trên là do tiêu chí áp dụng đối tượng được cho vay vốn thấp (dưới 200.000/tháng) ở nông thôn nên số hộ có tên trong danh sách ít. Bên cạnh đó, việc giao bổ sung chỉ tiêu kế hoạch chậm (đến tháng 9/2015 mới được bổ sung nguồn vốn 55 tỷ đồng ngoài kế hoạch) cũng gây khó khăn cho quá trình thực hiện. Bên cạnh đó, mức cho vay còn thấp (8 triệu đồng/hộ) không đủ để đầu tư sản xuất nên hạn chế nhu cầu vay vốn của hộ dân.

Theo Ban Dân tộc tỉnh, bên cạnh những nguyên nhân kể trên, ở nhiều địa phương việc tiếp cận thông tin về chính sách này còn hạn chế, hiệu quả công tác tuyên truyền về chính sách chưa tốt, nhiều hộ là đối tượng được vay ngại vay vì sợ mất quyền lợi khi vay các nguồn vốn khác.

Bà H’ Kim Hoa Byă – Trưởng Ban dân tộc HĐND tỉnh, Trưởng đoàn giám sát phát biểu tại buổi làm việc với NHCSXH tỉnh.

Bà H’ Kim Hoa Byă – Trưởng Ban dân tộc HĐND tỉnh, Trưởng đoàn giám sát thống nhất cho rằng Quyết định số 54/2012/QĐ-TTg thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với đối tượng hộ DTTS đặc biệt khó khăn, tạo điều kiện để họ vươn lên thoát đói nghèo. Tuy nhiên qua quá trình triển khai thực hiện, những quy định, hướng dẫn thực hiện chính sách trên đã thể hiện nhiều bất cập, không phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Cụ thể, Đoàn giám sát thống nhất kiến nghị của NHCSXH tỉnh và Ban Dân tộc tỉnh kiến nghị Trung ương nâng mức cho vay lên 15 – 20 triệu đồng và thay đổi tiêu chí về đối tượng thụ hưởng của chính sách từ hộ DTTS đặc biệt khó khăn thành hộ nghèo sống ở các xã thuộc vùng khó khăn. Bên cạnh đó, đoàn giám sát cũng đề nghị NHCSXH tỉnh và Ban Dân tộc tỉnh trong quá trình triển khai thực hiện chú trọng hơn nữa đến công tác tuyên truyền để người dân thuận lợi trong việc tiếp cận nguồn vốn. Đồng thời, phối hợp với các hội, đoàn thể được ủy thác tuyên truyền, hướng dẫn về phương án sản xuất phù hợp, áp dụng khoa học kỹ thuật để sản xuất nhằm phát huy hiệu quả nguồn vốn vay.