Sáng 14/4, tại tỉnh Đắk Lắk, Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Cục Môi trường, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cùng Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Đắk Lắk tổ chức Diễn đàn “Phổ biến quy định EPR đối với sản phẩm thuốc BVTV, phân bón và cơ chế hỗ trợ hoạt động xử lý bao bì thuốc BVTV tại các địa phương”.

Diễn đàn được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, thu hút sự tham gia của đông đảo đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, các nhà khoa học, tổ chức quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp. Đây là dịp quan trọng để các bên cùng trao đổi, làm rõ các quy định và quy trình hỗ trợ, nhằm thực hiện hiệu quả chính sách Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) trong thực tiễn.

Hoàn thiện hành lang pháp lý cho kinh tế tuần hoàn

EPR (Extended Producer Responsibility) là cách tiếp cận chính sách môi trường yêu cầu doanh nghiệp mở rộng trách nhiệm tới toàn bộ vòng đời sản phẩm, bao gồm cả giai đoạn sau sử dụng. Tại Việt Nam, cơ chế này đã được luật hóa trong Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và mới đây nhất là Nghị định 110/2026/NĐ-CP ban hành ngày 1/4/2026.

Toàn cảnh Diễn đàn phổ biến quy định EPR đối với sản phẩm thuốc BVTV và phân bón diễn ra tại tỉnh Đắk Lắk

Nghị định mới đã khắc phục những khoảng trống về chính sách trước đó, cụ thể hóa cơ chế đóng góp tài chính và quy trình sử dụng quỹ để hỗ trợ hoạt động thu gom, xử lý chất thải. Đặc biệt, đối với lĩnh vực nông nghiệp, bao bì thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) được xác định là loại rác thải đặc thù, khó tái chế và cần quy trình tiêu hủy riêng biệt.

Tại diễn đàn, đại diện lãnh đạo Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) nhận định, việc Chính phủ ban hành Nghị định 110/2026/NĐ-CP vào đầu tháng 4/2026 đã đánh dấu một bước hoàn thiện quan trọng trong khuôn khổ pháp lý về EPR.

Theo Cục Môi trường, các quy định mới này đã cụ thể hóa đầy đủ cơ chế: Nghị định đã thiết lập rõ ràng quy trình quản lý, sử dụng nguồn đóng góp tài chính và cơ chế hỗ trợ cho các hoạt động xử lý chất thải.

Việc triển khai đồng bộ các quy định này được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả quản lý rác thải nông nghiệp, giảm thiểu ô nhiễm môi trường và thúc đẩy trách nhiệm của doanh nghiệp trong chuỗi giá trị bền vững.

Cơ chế EPR hiện nay được hoàn thiện theo hướng đồng bộ và khả thi hơn, bao quát toàn bộ chu trình từ khâu đóng góp đến phân bổ nguồn lực. Đối với bao bì thuốc BVTV – một loại chất thải đặc thù và khó xử lý – Nghị định tạo cơ sở để xây dựng hệ thống thu gom, xử lý bền vững trên phạm vi toàn quốc.

Cục Môi trường cũng nhấn mạnh những điểm mới mang tính đột phá nhằm hỗ trợ các địa phương và doanh nghiệp. Trong đó, nguồn đóng góp từ các đơn vị kinh doanh thuốc BVTV sẽ chỉ được sử dụng cho việc thu gom, xử lý loại bao bì này do tính chất kỹ thuật riêng biệt. Các địa phương có thể tiếp cận nguồn hỗ trợ dễ dàng hơn, giúp giải quyết bài toán thiếu hụt kinh phí trong công tác quản lý chất thải nông nghiệp tại cơ sở.

Bà Nguyễn Thị Thu Hương, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật - Bộ NN&MT tham luận tại diễn đàn

Cơ chế hỗ trợ nguồn lực cho địa phương

Theo quy định, các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu thuốc BVTV có trách nhiệm đóng góp tài chính vào Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam dựa trên số lượng và đặc tính sản phẩm đưa ra thị trường. Điểm mới đáng chú ý là nguồn kinh phí này sẽ được tách riêng và phân bổ về các địa phương để thực hiện thu gom, vận chuyển và xử lý bao bì thuốc BVTV.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Đặng thị Thủy thảo luận về cơ chế phối hợp triển khai thu gom bao bì thuốc BVTV tại địa phương.

Về quy trình hỗ trợ tài chính cho địa phương, trước ngày 1/3 hằng năm UBND cấp tỉnh gửi đề nghị hỗ trợ về Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Trước ngày 1/6 hằng năm Bộ công bố phương án phân bổ kinh phí dựa trên diện tích đất nông nghiệp và điều kiện kinh tế - xã hội. Trước ngày 10/6, Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam thực hiện chuyển kinh phí về địa phương.

Việc triển khai cơ chế EPR không chỉ giúp tháo gỡ khó khăn về nguồn lực cho các địa phương mà còn thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Diễn đàn là cơ hội để các cơ quan quản lý, địa phương và doanh nghiệp cùng trao đổi, làm rõ các quy định, quy trình và cơ chế hỗ trợ, qua đó thúc đẩy triển khai hiệu quả chính sách EPR (Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất) trong thực tiễn.