Một nhóm các nhà Khoa học thuộc trường Đại học Tây Nguyên đã bắt tay vào nghiên cứu và đã thành công, áp dụng mô hình này ngoài thực tế . Theo TS. Nguyễn Đình Sỹ , Khoa học và Hợp tác Quốc Tế - Trường ĐH Tây Nguyên, khí hậu tại Tây Nguyên phù hợp với trồng cây chuốn Nam Mỹ cấy mô cao sản. Đây sẽ là một trong những cây trồng chủ lực trong tương lai ở vùng đất đỏ Bazan này.

Mô hình chuối Nam Mỹ nuôi cấy mô của trường Đại học Tây Nguyên (Ảnh : Hải Dương)

Hướng nghiên cứu của trường nhằm cải tiến quy trình canh tác chuối già lùn Nam Mỹ cấy mô cao sản (Musa acuminata Cavendish) theo hướng công nghệ cao đã được nghiên cứu tại Đại học Tây Nguyên nhằm giúp chuyển giao công nghệ cho các hộ nông dân, các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk và các vùng lân cận.

Hiện nay, nhiều kết quả nghiên cứu cho thấy, việc trồng chuối bằng cây chuối cấy mô là một phương pháp rất hiệu quả và có nhiều ưu điểm so với trồng chuối bằng chồi con như: giá thành rẻ, dễ vận chuyển, độ đồng đều cao, sạch bệnh, có sức sống mạnh, năng suất cao hơn 30% so với gây giống truyền thống, dễ nhân nhanh với số lượng lớn và chủ động được nguồn giống.

Quy trình nhân giống chuối cấy mô tương đối phức tạp, đòi hỏi kỹ thuật và điều kiện được kiểm soát nghiêm ngặt, nên chỉ phù hợp với các viện nghiên cứu và doanh nghiệp lớn. Mầm cây được nuôi trong ống nghiệm để thành cây con, cây con sau khi được ươm tại vườn ươm 2,5 - 3,0 tháng sẽ đạt chiều cao 25 - 30 cm có thể mang ra trồng được ngay.

Theo khuyến cáo thì người nông dân khi trồng chuối cũng phải chọn lựa chọn địa điểm thích hợp như khu vực gió ít, có sự che chắn của núi đồi để hạn chế những thiệt hại ngoài mong muốn, dạt được năng suất, hiệu quả canh tác cao nhất có thể.

Theo TS. Nguyễn Đình Sỹ, cây chuối già lùn Nam Mỹ cao sản hiện nay được trồng nhiều tại Đắk Lắk cũng như một số tỉnh khác tại vùng Tây nguyên, cho giá trị kinh tế cao. Tây Nguyên với vùng đất đỏ bazan màu mỡ rất thích hợp để trồng chuối. Qua khảo sát thực tế của các nhà khoa học, cho thấy điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng tại Đắk Lắk rất thích hợp cho việc canh tác chuối theo hướng nông trại lớn. Do đó, việc xây dựng quy trình canh tác cây chuối bền vững và hướng đến tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP là hết sức cần thiết.

Theo đề án quy hoạch của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đến năm 2020, chuối là một trong bốn cây ăn quả chủ lực tại vùng Tây Nguyên. Trồng chuối đạt tiêu chuẩn VietGAP hướng đến xuất khẩu mang lại lợi nhuận rất cao so với các loại cây trồng khác. Người dân địa phương tại các tỉnh Tây Nguyên có thêm sự lựa cho mình trong quá trình sản xuất nông nghiệp.

Theo tính toán của một số công ty trồng chuối, tổng vốn đầu tư trồng 1 ha chuối hết 130–150 triệu đồng, doanh thu sau 1 năm đạt 220 triệu – 250 triệu đồng. Thị trường xuất khẩu chuối hiện nay chủ yếu là các nước Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, các nước Trung Đông, từng bước xâm nhập vào thị trường EU và Mỹ. Hiện nay, theo báo cáo của Liên hợp quốc, giá trị giao dịch thị trường hằng năm của trái chuối đạt 4,6 tỉ USD, được kiểm soát bởi 4 công ty lớn: Dole Food Company, Chiquita, Fyffes và Fresh Del Monte.

Tại Đắk Lắk, Công ty CP đầu tư chuối Việt đã trồng 60 ha chuối già lùn Nam Mỹ tại huyện Ea Súp và đang cho xuất khẩu khoảng 3000 tấn/năm. Ngoài ra, Công ty Việt Anh đã triển khai trồng 60 ha chuối tại huyện Ea Súp và huyện Buôn Đôn, bước đầu thu về những kết quả khả quan.